การละเล่นแมงตับเต่า

0

 

การละเล่นแมงตับเต่า

ประวัติความเป็นมา
การละเล่นแมงตับเต่า เป็นการละเล่นพื้นเมืองชนิดหนึ่งของชาวอำเภอหล่มสักและอำเภอหล่มเก่า ซึ่งนิยมกันมากเมื่อกว่า 80 ปีมาแล้ว ต่อมาเสื่อมความนิยมลงเพราะประชาชนหันไปนิยมหมอลำหมู่แล้วพัฒนาเป็นหมอลำซิ่ง ซึ่งเป็นการละเล่นของภาคอีสานที่กระจายเข้าสู่จังหวัดเพชรบูรณ์อย่างรวดเร็ว
การละเล่นแมงตับเต่ามีความผูกพันอย่างแนบแน่นกับชีวิตของชาวบ้านในอดีต มีรูปแบบสะท้อนให้เห็นถึงคุณลักษณะของ
จิตใจและวิธีการดำรงชีวิตของชาวบ้านเป็นวัฒนธรรมที่แสดงให้เห็นถึงความเจริญความเป็นเอกลักษณ์ของชุมชนมาตั้งแต่สมัยโบราณ (รุจพร วิรานันท์ 2530:38)

เครื่องเซ่นสรวงบูชาครู
ก่อนการแสดงในแต่ละครั้ง ผู้แสดงจะรำลึกถึงพระคุณครูบาอาจารย์โดยทำพิธีเซ่นสรวงบูชาหรือไหว้ครูมีเครื่องไหว้ดังนี้
1. เหล้า 40 ดีกรี 1 ขวด
2. แป้งหอม 1 ห่อ/กระป๋อง น้ำหอม 1 ขวด
3. ไข่ไก่ต้มสุกแล้ว 1 ฟอง
4. หวี 1 อัน กระจกเงา 1 อัน น้ำมันทาผม 1 ขวด
5. ด้ายขาว 1 ใจ
6. เทียนขี้ผึ้งหนัก 1 บาท 1 คู่
7. ธุป 3 ดอก
8. ขันธ์ 5
9. เงิน 12 บาท
10. ผ้าขาว 1 วา

จากนิทานพื้นบ้าน – วรรณคดี

เรื่องที่แสดง
เนื้อหาที่นำมาเป็นบทร้องในการแสดงจะนำมาจากนิทานพื้นบ้าน พงศาวดาร หรือ ในวรรณคดีไทย เช่น
เรื่องก้าวก่ำกาดำ ท้าวสุริวงศ์ ท้าวสุริวงศ์
ขูลู-นางอั้ว จำปาสี่ต้น
นางผมหอม การะเกด
เกษรอุบล นางแตงอ่อน
โม่งป่า ปลาแดกปลาร้า
ลักษณวงศ์ มาลัยทอง
จันทโครพ พิกุลทอง
มโนห์รา รามเกียรติ์
ขุนช้างชุนแผน เงาะป่า
เวสสันดร สังข์ศิลป์ไชย
ไชยเชษฐ์ มณีพิชัยคาวี

ผู้แสดง
ผู้แสดงแมงตับเต่า ในระยะแรกจะใช้ผู้แสดงทั้งหมด แม้แต่บทบาทของผู้หญิงก็ให้ผู้ชายแสดงทั้งหมด แม้แต่บทบาทของผู้หญิง
ก็ให้ผู้ชายแสดงแทน บทบาทการแสดงจึงมีครบทุกรส ใช้บทเจรจาตรงไปตรงมาหรือไม่ต้องระมัดระวังคำพูด ฟังดูอาจไม่สุภาพ หรือหยาบโลน แต่สร้างความรู้สึกสนุกสนานชื่นชอบแก่ผู้ชมเป็นอย่างยิ่ง ต่อมาในระยะหลัง ได้ให้ผู้หญิงมาร่วมมีบทบาทในการแสดงด้วย การแสดงจึงอยู่ในรูปชายจริงหญิงแท้ บทเจรจาจึงนุ่มนวลขึ้น บทบาทที่สร้างความรู้สึกสนุกสนาน และการขับกล่อมที่หยาบโลน หรือกลอน ประเภทสองแง่สามง่าม ซึ่งถูกใจชาวบ้านจึงลดน้อยลง

การแต่งกาย
เครื่องแต่งกายของการละเล่นแมงตับเต่ามีลักษณะคล้ายกับลิเกหรือหมอลำหมู่ ตัวพระจะนุ่งกระโจงกระเบนสวมเสื้อมีเครื่องประดับแวววาว มีประกายระยิบระยับสะดุดตา ตัวนางแต่งชุดไทยมีเครื่องประดับระยิบระยับเช่นกันทั้งตัวพระและตัวนางจะสวมชฎา ตัวประกอบอื่น ๆ ก็แต่งกายให้เข้ากับบทบาทและหน้าที่ของแต่ละตัว

เครื่องดนตรี
เครื่องดนตรีที่ใช้ประกอบได้แก่ กลอง ระนาด ฉิ่ง ฆ้องวง ปี แคน พิณ(เต่ง) ซอปี๊บ ซึ่งใช้ปี๊บขนาดใหญ่หรือขนาดกลางเท่ากระโหลกซอ

Share.

About Author

Profile photo of แอดมิน เพดบูน

ผู้ดูแลระบบ